Herriaren aurka Israelgo Estatua egiten ari den
genozidio terrorista salatu nahi dugu.
Urtarrilaren 6an Errege Magoen etorrera ospatzen da
Musika klasikoan hasiberrientzako iradokizunak
Antonia Bembo (Venezia, 1640-Paris, 1720) konpositore italiarra eta abeslaria. Giacomo Padoani medikuaren eta Diana Pareschiren alaba, Luis XIV.a erregearentzat abestu zuen. Musika eta literatura ikasi zituen. Francesco Corbetta gitarristarekin hainbat bidaia egin zituen, besteak beste, Viena, Brusela, Hannover, Espainia eta Parisera. Francesco Cavalliren ikaslea ere izan zen. Abesten duen alaba bezala identifikatzen da (La fligia que canta), kanturako talentu handiko pertsona izanik. 1659an Lorenzo Bemborekin (1637-703) ezkondu zen; Veneziako Padoanitarren etxean eman zuten ezkontzako lehen urtea. Aitaren eta senarraren artean gatazkak sortu ziren eta hiru seme-alaba izan zituzten. Aita hil zenean, Veneziara joan ziren bizitzera, San Moises elizan. 1672an Lorenzo Bemborengandik dibortziatu eta Frantziara itzuli zen Luis XIV.aren babespean, Petite Union Chrétienne des Dames de Saint Chaumont (Saint Chaumont-eko Damen Kristau Batasun Txikia) emakumeen komunitatean aterpe eskainiz, Bonne Nouvelleko Notre Dame parrokian, Paris kanpoaldean.
Suzanne Jerosme, Londresen eta Kolonian hezitako soprano frantziarra, Theater Aachen taldean finkatu zen, errepertorio barroko, klasiko, erromantiko eta garaikidea interpretatuz, bai antzerki lirikoan, bai nazioarteko kontzertu eta errezitaletan.
Gaur, Suzannek Antonia Bemboren "Ah que l 'absence est un cruel martyre" aria eskainiko digu.
Frédéric Chopin (1810-1849) poloniar pianista eta konpositore birtuoso bat izan zen; pianista bezala, historiako garrantzitsuenetakotzat jotzen da eta konpositore bezala, Erromantizismoaren erreferenteetako bat. Bokazioz musikala zen familia batean jaio zen; amak pianoa jotzen zuen, eta aitak, biolina eta txirula; bere lehen irakaslea ahizpa bat izan zen, berarekin lau eskutarako piezak jotzea gustuko zuena. Zortzi urterekin eman zuen lehen kontzertu publikoa Varsoviako Radziwill familiaren jauregian. Chopinen lanak pianoa baino ez du ardatz, bakarrik edo modu kontzertantean, zeinarekin hobekuntza teknikoko, distira espresiboko eta rubatoan sakontzeko bakarkako karrera bati ekin zion, instrumentu horren erreferente musikal izatera iritsi arte.
Polonesa Poloniako dantza nazionala eta musika-forma da; hortik datorkio izena. Formalki, ibilera moderatuko eta erritmo hirutarreko mugimendu bat da (3/4), erritmo tetiko bereizgarriarekin hasten dena (melodia lehen konpaseko lehen denboran hasten da) eta protesian amaitzen dena (azken esaldiko azken nota nabarmenduak nota bat edo gehiago ditu erantsita); erritmo horrek boleroa gogorarazten du. Poloniar ezagunenetako batzuk Frédéric Chopinenak dira, adibidez, gaur Anastasia Huppmann errusiar pianistaren interpretazioan eskaintzen dugun 1. zenbakia.
Ariel Ramirez (1921-2010) Argentinako natibismoko pertsonaiarik garrantzitsuenetako bat da. Pianoa eta konposizioa ikasi zituen, eta 20 urterekin, Atahualpa Yupanquik animatuta, herrialde osoan zehar bidaiatu zuen eskualde bakoitzeko musika-adierazpenekin harremanetan jarriz. Bederatzi urte geroago, lau urteko bidaia egin zuen Europan zehar, bere herriko hainbat musika-kontzertu eskainiz; Argentinara itzuli zenean, musikariz eta dantzariz osatutako konpainia bat osatu zuen, eta 20 urtez ibili zen herrialde osoan zehar.
Gure Gabonak kantata bat da, Félix Lunaren letraz eta Ariel Ramirezen musikaz osatua, sei eszena edo musika mugimendutan egituratua. Gaur Errege Magoak eskeiniko digute, Macedoniako Unibertsitateko Bigarren Eskola Esperimentaleko Abesbatzaren eskutik.
Leroy Anderson (1908-1975) musika arineko orkestra-pieza laburren konpositore estatubatuarra izan zen, eta horietako asko Boston Pops Orkestrak estreinatu zituen Arthur Fiedlerren zuzendaritzapean. John Williams soinu-banden konpositoreak honela deskribatu du: «orkestra-musika arinaren maisu amerikar handienetako bat da». Cambridgen jaioa, Massachusettsen, guraso suediarrengandik, Andersonek bere amaren piano-irakaspenak jaso zituen, elizako organista baitzen. New England Conservatory of Music-en jarraitu zuen pianoa ikasten. 1925ean Harvardeko Unibertsitatean sartu zen eta harmonia, kontrapuntua, fuga, konposizioa, orkestrazioa eta kontrabaxua ikasi zituen. Halaber, organoa ikasi zuen Henry Gideonekin.
Andersonen estilo musikalak efektu instrumental sortzaileak erabiltzen ditu eta, batzuetan, soinuak sortzen dituzten elementuak erabiltzen ditu, hala nola, Idazmakina (La máquina de escribir), gaur aurkezten duguna bere umore pitinarekin (Erik Satiek idazmakina bat erabili zuen bere Parade balletean berak baino lehen). Idazmakina pieza instrumental berritzaile bat da, Leroy Andersonek 1950ean konposatua eta Boston Pops taldeak estreinatua. Interpretatzeko, idazteko makina bat behar da, eszenatokian erabiltzen dena: teklen pultsazioak, kanpaia eta orga itzultzeko mekanismoa piezaren osagai garrantzitsuak dira.
Gaur, Musikari solidarioen sinfonikoarekin ikus dezakegu, Alfredo Anaya perkusionistarekin bakarlari gisa eta Miguel Roa maisuarekin zuzendari gisa.
Musika klasikoari buruzko iradokizunak
Georg Friedrich Händel (1685-1759) Hallen jaio zen, Alemanian; nazionalitate ingelesekoa, Musikaren Historiako barrokoko figura nagusienetariko bat da. Bere musika ekoizpen oparotik, El Mesias Oratorioa nabarmendu behar dugu, Historiako maisulanetako bat. Umetan Friedrich Zachow, Halleko organo-jotzailearen eskutik, harmonia eta kontrapuntu eskolak jasotzen hasi zen, eta oboea, biolina eta organoa jotzen ere ikasi zuen. 18 urte zituela, Hanburgora joan zen bizitzera, eta han idatzi zituen lehen bi operak. Hiru urteren buruan Florentziara joan zen eta gero Erromara. 1710ean, Alemaniara itzuli zen, eta handik Londresera, non betiko bizitzen jarri zen. Bere intimitatea isiltasun osoz babestu bazuen ere, homosexualitatea argia dela dirudi. 74 urterekin hil zen etxean.
Georg Friedrich Händelen lanen katalogoa, HWV siglekin ezagutzen dena eta Handel Werke Verzeichnis esan nahi duena (alemanez, Händelen obren katalogoa), ez dago kronologikoki ordenatuta, baizik eta gaika, generoen obra motaren arabera eta bere izaera bokal edo instrumentalaren arabera. 612 obra eta 25 gehigarri eta zalantzazko eta galdutako obrak biltzen ditu, eta 1978 eta 1986 bitartean egin zen, hiru liburukitan. Konposizioen kopuru zehatza, beraz, zaila da zehazten. Egilea Bernd Baselt musikologoa da.
Mesias 1741ean Georg Friedrich Händelek idatzitako ingelesezko oratorio bat da, Charles Jennensek bildutako testu bibliko batekin osatua. Dublinen estreinatu zen 1742ko apirilaren 13an eta ia urtebete geroago Londresen antzeztu zen. Hasierako publikoaren harrera xumea izan arren, oratorioa ospea hartzen hasi, eta, azkenik, mendebaldeko musikan maizen interpretatutako obra koral ezagunenetako bat bihurtu zen. Händel ingelesezko oratoriora pasatu zen 1730eko hamarkadan, publikoaren gustu aldaketei erantzunez. Mesias izan zen bere seigarren lana genero honetan; gainontzeko oratorioetan italiar eragin nabarmena antzeman daitekeen bitartean, Mesiasen musika, antzinako alemaniar grina eta kantatetan errotzen da.
Obra honen hiru zatiren egitura, Händelen hiru ekitaldiko operetatik hurbil dago, Jennensek «eszenetan» banatutako «zatiekin». Eszena bakoitza, banakako zenbakien edo «mugimenduen» bilduma bat da, errezitatibo, aria eta koruen forma hartzen dutenak. I. ZATIA (0´00´´) sinfoniarekin/oberturarekin hasten da. Horren ondoren, Isaiasen eta beste batzuen profezien testuak erabiltzen ditu, eta jarraian, artzainen anuntziaziora igarotzen da, Ebanjelioetatik hartutako eszena bakarrera izango dena. II. ZATIAN (52´28´´), Händel Pasioan zentratzen da eta «Aleluia» koruarekin amaitzen du. III. ZATIAN (1H 44´10 ´´) hildakoen berpiztea eta Kristo Zerura sartzen den atala izango dira.
Ludwig van Beethoven (1770-1827), Bach eta Mozartekin batera, mendebaldeko musikako erraldoien hirukoteko kide da. Bonnen jaioa, bere aita, jatorriz flamenkoa, bigarren Mozart bihurtzen saiatu zen, nahiz eta porrot nabarmena izan. Hala ere, bederatzi urtetik aurrera, Christian Gottlob Neefe organo-jotzaileak Bachen estudioarekin liluratu zuen, eta beti izango zuen gogoan. 1787an Vienara joan zen Mozarten klaseak jasotzeko asmoz, baina bere amaren heriotzak Bonni itzuli zion egun gutxira. Horrela, bost urteren ondoren, Vienara itzuli zen, eta han Haydn eta Salierirekin harremanetan jarri zen, musikagile eta piano-jotzaile gisa ezagutuz, jendearen onarpen nabarmenarekin. Hala ere, piano-jotzailearen lanbidea ezin izan zuen burutu hurrengo urtean eraso zion gorreria zela eta, ahalmen horretatik erabat ezgaituta utzi zuen arte.
Beethovenen lanen katalogoa. Beethovenek konposatutako 138 musika-lan daude, opus ("obra" latinez) edo haren op. laburdura izenez ezagutzen diren zenbakien arabera ordenatuak, konpositorearen editoreek esleituak bera bizi zen bitartean. Horrez gain, beste 205 obra daude, opus kopururik ez dutenak eta konpositorea hil ondoren argitaratu zirenak. Lan horiei WoO zenbakiak esleitu zitzaizkien (Werke ohne Opuszahl, "opus zenbakirik gabeko lanak"). Katalogo hau Georg Kinskyk eta Hans Halmek (Das Werk Beethovens, Beethovenen lanak) egin zuten lehen aldiz 1955ean.
Pianorako trioa si bemol maiorrean, Op. 11, Trio Gassenhauer izenez ere ezaguna, piano, klarinete (edo biolin) eta biolontxelorako (batzuetan fagotak ordezkatzen du) ganbera-pieza bat da, Ludwig van Beethovenek konposatua 1797 eta 1798 bitartean. Partitura Maria Wilhelmine von Thun kondesari eskainia dago. "Gassenhauer Trioa" ezizena bere hirugarren mugimenduari zor zaio, Joseph Weiglen L 'amor marinaro ossia Il corsaro drama giocosoaren gai bati buruzko bederatzi bariazio dituena.
Egitura. Lanak hiru mugimendu ditu: I (0 '11 ") ALLEGRO CON BRIO. Si bemol maiorreko tonalitatean idatzita dago, 4/4ko konpasean eta sonata forman (esposizioa-garapena-beresposizioa). Lehen gaiaren eta bigarrenaren arteko trantsizioa nabarmendu behar da. Dominantera modulatu ondoren, Fa maiorrera alegia, bigarren gaia dirudiena hasten da, baina Re maiorrean; hau berehala desegiten da lehen gaiaren zatietan, eta bigarren gaira eramaten gaitu, Fa maiorrean pianoan lehenengo agertzen dena. Berresposizioan, konpositoreak uko egiten dio Re maiorreko atalari .-. II (9 '32 ") ADAGIO. Mugimendu hau Mi bemol maiorrean eta 3/4ko konpasean dago. Berriz ere sonata forma hartzen du, oraingo honetan garapen labur bat eta oso apaindutako berresposizio bat aurkezten duena.-. III (14 '03 ") GAIA VARIAZIOEKIN. ALLEGRETTO. 4/4ko erritmoari heltzen dio berriro, eta bederatzi bariazio dituen gai gisa egituratzen da. Finalea Beethovenen piano-birtuosismorako zein bere bariazio-teknikaren adibide bat da.
Gaur Katrina Clements (klarinetea), Elena Denny (txeloa) eta Wayne Ching (pianoa) taldeek eskaintzen digute.
José Pablo Moncayo (1912-1958) mexikar musikagilea izan zen, eta Mexikar nazionalismoaren ordezkari gisa hartzen da Silvestre Revueltas, Carlos Chávez eta Julián Carrillorekin batera. Asmo nazionalen funtsa sinbolizatzen duten maisulanetako batzuk sortu zituen. Eduardo Hernández Moncadarekin pianoa ikasi zuen eta ondoren Musika Kontserbatorio Nazionalean sartu zen 1929an. Erakunde honetako maisuak Candelario Huízar eta Carlos Chávez izan ziren, harmonia eta konposiziokoak, hurrenez hurren. Garai hartan, piano jotzaile gisa aritu behar izan zuen kafe eta irrati estazioetan, familiaren ekonomiari laguntzeko eta ikasketak ordaindu ahal izateko, harik eta Carlos Chavezek zuzendutako Orkestra Sinfoniko Nazionalean perkusionista gisa sartu zen arte.
Amatzinac txirula eta harizko orkestrarako idatzitako pieza txikiz osatutako suite bat da, izen bereko ibai mexikarretik datorkiona. Gaur María Esther García Salinas txirulariak eskainiko digu, José Areán mexikar maisuak gidatutako Mexiko Hiriko Orkestra Filarmonikoak lagunduta.
Tony Prabowo. Malangen (Indonesia) jaio zen 1956an, eta Slamet Abdul Syukur konpositore ospetsuaren gidaritzapean musika ikasi zuen. Mendebaldeko musika klasikoko elementuak eta Indonesiako musika-tradizioak (gamelana, adibidez) uztartzeagatik ezaguna, laster onartu zuten bere herrialdeko konpositore garrantzitsuenetako bat zela, koreografo, ikus-entzunezko artista, poeta, antzerki-zuzendari eta zinegile ospetsuekin egindako kolaborazio ugariengatik. Biolina ikasi zuen Akademi Musik Indonesian Yogyakartan (gaur egun AMI), Jakartako Arteen Institutura (IKJ) joan aurretik, eta han konposizioa ikasi zuen Slamet Abdul Sjukurren babespean. Hala ere, bere ikaskuntzaren zati handi bat autodidakta izan zen.
Genero ugari landu ditu: ganbera-musika, opera, dantza eta antzerkia. Konposizio aipagarriak dira Dongeng Sebelum Tidur (1992), Autumnal Steps (1996) eta Requiem for Strings (1998). "The King 's Witch" (1999) opera New Juilliard Ensemblek enkargatu eta interpretatu zuen Alice Tully Hallen (NYC) 2000. urtean. 1996an New Jakarta Ensemble sortu zuen, Indonesia, AEB, Erresuma Batua, Australia eta Hego Korean aritu den perkusio eta instrumentu tradizionalen taldea. Bere musika jaialdi espezializatuetan interpretatu izan da, Tanglewood eta Linzeko musika garaikidearen jaialdian kasu.
Tony Praboworen azken opera da Gandari, Kaliren, Erregearen Sorginaren eta Tan Malakaren ondoren datorrena. 2014ko abenduan estreinatu zen Jakarta Antzokian, Indonesian. Bideo hau 2015eko urriaren 16an eta 17an Frankfurteko Liburu Azokan Frankfurt LABen aurkeztuko den bertsio berrikusia da. Indonesiako musika garaikidearen protagonista garrantzitsuenetako bat izanik, artelan paregabe eta multisentsorial bat sortu du, nazioarteko artistekin batera, "Gandari" opera-balletean musika kantuarekin, dantzarekin eta errezitazioekin konbinatzen duena. Mahabharataren epopeia indiarraren pasarte baten berrinterpretazio hau Goenawan Mohamad intelektual eta poeta ezagunaren izen bereko olerki batean oinarritzen da. Hark bikain ikusi zuen Gandari eszenatokiko irudi gisa baino gehiago kontzeptu gisa. Bere senar Destrarastrarekin elkartasunez, jaiotzez itsua, Gandari printzesak bere bizitza begiak estalita bizitzea erabakitzen du. Opera hau Gandariren azken bost egunen transkripzioa da, etsipenak jota azkenean munduaren gozamen sentsualaren aurrean begiak itxi baino lehen. Prabowok eta artistek "Gandari" orainaldira egokitu zuten, gizarte-arauen eta norbanakoaren sentsibilitatearen arteko harremanari buruzko parabola oroigarria sortzeko. (Bideoaren oineko iruzkinetik jasoa)
Gaur Bas Wiegers maisu nederlandarrak gidatutako Ensemble Modern Academy Frankfurt-ek eskainiko digu.
Denontzako musikari buruzko iradokizunak
Oscar Peterson (1925-2007) jazz pianista kanadarra izan zen. Bere estiloa, berrogeiko hamarkadan sortua, swing eta bop artean dabil, eta jazzaren joera klasizista edo tradizionalaren barruan sartzen da. Art Tatum taldearen jarraitzailea, teknika handiko piano jotzaile akustikoa da, abiaduraz jotzeko gaitasun handikoa eta swingerako trebetasun handikoa, exekuzio-tempoa edozein dela ere. Talde txikietan egindako interpretazioak nahiz abeslariei lagundutakoak goraipatzen dira, nahiz eta bere momenturik onenak bakarlari gisa izan. Peterson konpositorea ere bada; adibidez, Canadiana Suite ospetsua idatzi eta grabatu zuen 1964an. Bere obra batzuk piano elektrikoarekin grabatu ditu. Bere ahotsak Nat King Coleren ahotsa gogorarazten du.
Anari 1970ean jaio zen Azkoitian (Gipuzkoa). Musikan eman zituen lehen urratsak Psych Out taldean egin zituen (Akauzazteko kideekin batera). Bakarkako bost disko eta Petti musikari nafarrarekin elkarlanean beste disko bat argitaratu ditu. Bere diskoek kritika bikainak jaso dituzte, eta PJ Harvey («euskal PJ Harvey»), Cat Power edo Nick Caverekin alderatu dute. 2004an Rockdelux musika aldizkari katalanak 77. postua eman zion XX. mendeko 100 disko nazional onenen zerrendan. 2018an, Adarra saria (Donostiako Udalak emandako saria) jaso duen lehen emakumea bihurtuko da, orain arte saritutako pertsonarik gazteena izanik.
Dámaso Pérez Prado (1916-1989), "Mamboko Erregea" bezala ezaguna, mexikar nazionalizatutako kubatar musikari, konpositore eta moldatzailea izan zen. Kuban ikasi zuen musika eta Habanako hainbat orkestratan lan egin zuen 1940ko hamarkadan. Piano-jotzaile trebea eta teklatua sakon ezagutzen zuena, musika herrikoiaren genero honetako onenetakotzat jo dute aditu kritikoek. Batez ere, mamboaren generoari egindako ekarpenengatik da ezaguna. Bere jatorria Kubako dantzonean du, eta chachacháren sorrerari eta garapenari jarraibidea emango zion; baita 1950eko hamarkadaren amaieran sortutako eta 1970eko hamarkadaren hasieratik aurrera saltsa gisa ezagututako musikarena ere. Ez zen erritmoaren sortzailea izan, Habanan jotzen baitzen jada, 30eko hamarkadaren amaieran, baina bai nazioartean hedatu zuen maisu handienetarikoa.
Gaur New Brunswickeko Gazte Orkestra etorriko zaigu, Antonio Delgadoren zuzendaritzapean, Pérez Pradoren Mambo potpourri taldearekin.
Gwen Stefani (Fullerton, Kalifornia, 1969ko urriaren 3a) abeslari, konpositore, moda diseinatzaile eta aktore estatubatuarra da. No Doubt taldearen sortzaileetako bat, abeslaria eta konpositore nagusia da. 1995eko estudioko lanetariko batean, Tragic Kingdom albumeko «Just a Girl», «Spiderwebs» eta «Don 't Speak» singleak ditu, baita ondorengo albumetan «Hey Baby» eta «It' s My Life» ere. Taldearen hiatoan, 2004an bakarlari karrera batean murgildu zen Love estudioko albuma kaleratu zuenean. Angel. Music. Baby. 1980ko hamarkadako pop musikan inspiratuta, arrakasta komertziala eta kritikoa izan zuen. «Hollaback Girl» Billboard Hot 100 zerrendako lehen postura iritsi zen, eta formatu digitalean milioi bat kopia saltzen zituen lehen abestia ere izan zen.
2006an, estudioko bigarren diskoa kaleratu zuen, The Sweet Escape. Disko honetako singleen artean "The Sweet Escape" dago, 2007. urtearen amaieran Billboard Hot 100 zerrendan hirugarren postura iritsi zen abestia. Bere bakarkako hirugarren diskoa, This Is What the Truth Feels Like (2016), Billboard 200 zerrendan lehena izan zen bere lehen disko bakarlaria izan zen. Blake Sheltonekin hainbat single merkaturatu ditu, baita «Nobody but You» (2020) ere, AEBetan 18. postura iritsi zena. AEB Bakarlari gisa, American Music Award bat, Brit Award bat, World Music Award bat eta bi Billboard Music Awards jaso ditu. Billboard aldizkariak Stefani izendatu zuen 2000-2009 hamarkadako 54. artistarik arrakastatsuena eta 37. artista Hot 100 arrakastatsuena. VH1en 13. postuan egon zen «musikako 100 emakume handienen» zerrendan 2012an. Artista bakarlari gisa, Stefanik 30 milioi album baino gehiago saldu ditu mundu osoan.
Bideo bereziei buruzko iradokizunak
Johann Strauss (semea) (1825-1899) austriar konpositorea izan zen, Johann Straussen semea eta, Josef Strauss eta Eduard Strauss konpositoreen anaia. Bizitzan zehar “balsaren errege” bezala ezagutua, funtsezko faktorea izan zen balsaren bilakaeran eta sofistikazioan, baserritar dantza izatetik Gorte Inperialeko entretenimenduzko dantza izatera pasatuz. Familiako ezagunena da bere bals, polka eta martxengatik; opereta batzuen konpositorea ere bada. Aitak bere semea musikari baten bizitza estutik pasatzea saihestu nahi zuen, eta, horregatik, amak lagundu zion eta musikan zentratzera animatu zuen. Bere obra Vienako Orkestra Filarmonikoaren Urteberriko Kontzertuan urtero eskaintzen den errepertorioaren oinarria da.
Urteberriko kontzertu horietako batetik, 2011kotik hain zuzen, Franz Welser-Möst (1960) maisu austriarrak zuzendutako eta Vienako Estatuko Operako Balleteko bakarlariek dantzatutako Danubio urdina balsa berreskuratu dugu.
La La Landa, Damien Chazellek zuzendutako 2016ko film musikala da, eta Justin Hurwitzek konposatutako soinu-banda du.
La La Land-en "Epilogoa" filmeko musika-kantuen nahasketa bat da, Bharatanatyam indiar dantza klasikoaren bidez interpretatu dena. Moldaketa hau IndianRagako bekadunek interpretatu ohi dute, eta musikaren sakontasun emozionala eta Bharatanatyam hiztegi adierazkorra uztartzen ditu. "Epilogoa" La La Land-eko musika konpilazio bat da, "El tema de Mia y Sebastian" eta "Ciudad de las estrellas" barne. Bharatanatyamen, dantzariek interpretatzen dute pieza hau, eskuen keinu korapilatsuak (mudrak), aurpegiko adierazpenak (abhinaia) eta dantzaren berezko oin joko erritmikoa erabiliz, musikaren narratiba eta ñabardura emozionalak transmititzeko.
San Juanitoa, Ekuadorko dantza nazionala da. Dantza honek espainiar kolonizazioaren garaia baino askoz lehenago du jatorria eta Inkek, Inti jainkoa ohoratzeko erritual mota bat bezala praktikatzen zutela esaten da. Hasieran, beharbada, dantza honek ez zuen izen hori izango, izen horrek herentzia kristaua baitu eta kultura bereganatzeko hainbeste praktiken adibide baita, izen hori San Joan Bautistaren omenez baita (Factory Claqué-tik jasoa).
Gaur Rafael María Carrasquilla Ikastetxeko irakasle taldeak antzeztu digu.
Hornbostel-Sachsen sailkapenaren arabera, musika-tresna idiofonoa berezko soinua duen musika-tresna da, gorputza materia erresonatzaile gisa erabiltzen baitu. Soinua nagusiki gorputzaren beraren bibrazioagatik sortzen du, sokarik, mintzik edo aire-zutaberik erabili gabe. Gorputza, egurrezkoa, metalezkoa edo harrizkoa, gogorra baina ozena da, bibrazio-mugimendu bat mantentzeko adinako elastikotasunarekin.
Zelesta perkusiozko musika-tresna da, piano bertikal txiki baten itxura duen harmoniuma; instrumentu idiofonoen artean sailkatzen da eta bere izena frantsesetik dator: céleste (zerutiarra). Zelestaren mekanismoa teklen bidez aktibatutako mailuek osatzen dute. Mailu horiek zurezko erresonagailuen gainean jarritako metalezko xafla batzuk jotzen dituzte goitik.
Kelly Zuercher Colorado Springseko Filarmonikoko teklatu jotzailea da eta bideo honetan zelestaren soinu magikoak erakusten ditu, adibidez, Tchaikovskyren El cascanueces (1 '40 ") lanean, gaur ikus dezakegun bezala.
Umeentzako musikari buruzko iradokizunak
Testu hauek egiteko Wikipediako hainbat artikulu eta Adimen Artifizialeko informazio puntualak erabili dira.
Videomusicalis-eko testuak, euskaraz, gaztelaniaz eta ingelesez eginda daude.
